//2009-12-10
Warszawa: POCZĄTEKONIEC. Pojęciokształty. Poezja konkretna.
Prace z lat 1967-2007
wystawa monograficzna
Otwarcie wystawy: 21.12, godz. 18.00
Wystawa czynna do 7.02.2010
Kurator: Elżbieta Łubowicz
Stanisław Dróżdż (1939-2009) to jeden z najwybitniejszych
polskich artystów współczesnych, który przez ponad czterdzieści
lat uprawiał swoją oryginalną i konsekwentną twórczość, rozwijaną
na styku poezji i plastyki. Ideą wystawy jest ukazanie twórczości
Dróżdża jako całościowego dzieła, rozwijanego według tej samej
koncepcji przez całe życie.
Wystawa pokazuje ponad 40 dzieł - od pierwszych utworów poezji
konkretnej powstałych w 1967 do ostatniej pracy z 2007. Ekspozycja
prezentuje zarówno dzieła, w których podstawowym tworzywem
jest język, jak i oparte na cyfrach i liczbach oraz prace
operujące przedmiotami-znakami. Obejmuje wielkie, skomplikowane
technicznie koncepcje na przykład słynne, Między oraz Alea
iacta est, pracę złożoną z ok. 250 tysięcy kości do gry, przedstawiającą
wszystkie możliwe 46 656 układy 6 kostek, reprezentującą Polskę
na 50. Biennale w Wenecji (2003).
Tytuł wystawy, początekoniec, jest tytułem i zarazem fragmentem
jednej z prac Stanisława Dróżdża. Wskazuje na najważniejsze
źródło jego twórczości, jakim były rozważania nad językiem
oraz na jego fascynację problemem czasu i przestrzeni, nieuchwytnym
dla nas ich początkiem i końcem. Podtytuł Pojęciokształty.
Poezja konkretna to określenia, jakimi Stanisław Dróżdż tytułował
niemal wszystkie swoje wystawy, podkreślając wierność autorskiemu
terminowi, wymyślonemu przez niego w drugiej połowie lat 60.
oraz wierność poezji konkretnej awangardowemu zjawisku w
dwudziestowiecznej literaturze.
Elementem wystawy jest również utwór muzyczny skomponowany
do jednego z dzieł Stanisława Dróżdża przez Tadeusza Sudnika.
Wystawie towarzyszy monograficzna książka / album.
W CSW Zamek Ujazdowski wystawa prezentowana jest tuż po premierowym
jej pokazie we wrocławskim Muzeum Narodowym (26 października
6 grudnia 2009). Po prezentacji w CSW będzie pokazywana
w BWA w Katowicach i GCK w Katowicach.
Wystawa zorganizowana przez wrocławski Ośrodek Kultury i
Sztuki w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Artystycznego pod
patronatem Pana Bogdana Zdrojewskiego, Ministra Kultury i
Dziedzictwa Narodowego, oraz Pana Marka Łapińskiego, Marszałka
Województwa Dolnośląskiego
Współorganizatorzy:
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Dolnośląski Festiwal Artystyczny
Centrum Kultury Agora we Wrocławiu
Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach
Górnośląskie Centrum Kultury w Katowicach
Patronat medialny: Gazeta Wyborcza, Aktivist, Exklusiv, Sztuka.pl,
Artinfo.pl, Culture.pl, Arteon, Dobre Info, Obieg, Odra, TVP
Wrocław, Format, Exit, Respublika Nowa
//2009-10-26
Wrocław: Wystawa "początekoniec"
Pojęciokształty. Poezja konkretna
Prace z lat 1967 - 2007
26 października - 6 grudnia 2009,
Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Jest to pierwszy tak obszerny pokaz twórczości Stanisława
Dróżdża - światowej sławy artysty działającego na pograniczu
poezji i plastyki, reprezentanta Polski na weneckim Biennale
w 2003 roku. Pokazanych zostanie ponad 40 dzieł od pierwszych
utworów poezji konkretnej powstałych w 1967 roku do najnowszej
pracy z roku 2007.
Najwybitniejszy polski poeta-konkretysta, od wielu lat uprawiający
już samotnie tę dziedzinę sztuki (w latach 70. i 80. animator
ruchu konkretystycznego), zmarł 29 marca tego roku, nie doczekawszy
swoich 70 urodzin (15 maja), a także otwarcia bardzo dla niego
ważnej wystawy we Wrocławiu, mieście, z którym związany był
od ponad 50 lat.
Przygotowana przez Ośrodek Kultury i Sztuki we współpracy
z Muzeum Narodowym we Wrocławiu ekspozycja ukazuje rozwój
twórczości artysty: począwszy od wczesnych wierszy lingwistycznych
po prace rozpisane na przestrzeń - także ogromnych rozmiarów,
jak wenecka realizacja "Alea iacta est" . Pokazane zostaną
zarówno te dzieła, w których podstawowym tworzywem jest język,
jak i te oparte na cyfrach i liczbach oraz prace operujące
przedmiotami-znakami. Zostaną na niej zrealizowane wielkie,
skomplikowane technicznie koncepcje na przykład słynne, "między",
ale też prace, które zaprezentowane zostały dotąd tylko jeden
raz, jak dwie prace bez tytułu - tzw. "klamki" (CSW Zamek
Ujazdowski, 1999) i "żyłki" (Galeria Foksal, 2002). "Alea
iacta est", praca złożona z ok. 250 tysięcy kości do gry,
przedstawiająca wszystkie możliwe 46.656 układy 6 kostek,
pokazana zostanie w swojej alternatywnej postaci 6 tomów ksiąg
oraz przez dokumentację wystawy w Pawilonie Polskim w Wenecji
(także dokumentacja filmowa). Elementem wystawy będzie również
utwór muzyczny skomponowany do jednego z dzieł Stanisława
Dróżdża przez Tadeusza Sudnika (premiera tej kompozycji miała
miejsce na tegorocznej Warszawskiej Jesieni).
Tytuł wystawy, "początekoniec", jest tytułem i zarazem fragmentem
jednej z prac artysty, powstałej w swojej pierwszej wersji
w 1971 roku. Mówi o najważniejszym źródle jego pracy artystycznej,
jakim były rozważania nad językiem i o wyrażanej poprzez własne
utwory fascynacji problemem czasu i przestrzeni; nieuchwytnym
dla nas ich początkiem i końcem. Ten tytuł dotyczy także samej
wystawy, która w obliczu śmierci jej autora jest prezentacją
zarówno pierwszych, jak i ostatnich jego prac: kolejne, niestety,
już nie powstaną.
Podtytuł "Pojęciokształty. Poezja konkretna" to określenia,
jakimi Stanisław Dróżdż tytułował niemal wszystkie swoje wystawy,
podkreślając w ten sposób wierność autorskiemu terminowi,
wymyślonemu w drugiej połowie lat 60. dla nazwania własnej
oryginalnej twórczości oraz wierność poezji konkretnej - awangardowemu
zjawisku w światowej literaturze, operującemu na pograniczu
z plastyką, które rozwijało się intensywnie od połowy lat
50. do początku lat 70. XX wieku.
Wystawie towarzyszy obszerny katalog - pierwsza monografia
twórczości Stanisława Dróżdża - zawierający wszystkie prace
pokazane na wystawie. Trzy zamieszczone w nim eseje - Grzegorza
Dziamskiego, Tadeusza Sławka oraz kuratorki wystawy, Elżbiety
Łubowicz - są próbą całościowego spojrzenia na tę twórczość,
podejmując ten problem z różnych punktów widzenia, zarówno
od strony teorii sztuki, jak i literaturoznawstwa. Ich autorzy
ukazują, jak problematyka dzieł artysty wyrażała się w szczególnej
dla niego estetyce, budowanej przez długie lata, samotnie
i konsekwentnie, w obszarze między dwiema dziedzinami: poezją
i plastyką.
---------------------
// 2005-06-13
Wystawa "słowa, zdania / cyfry, liczby..." w Warszawie
STANISŁAW DRÓŻDŻ: "SŁOWA, ZDANIA / CYFRY, LICZBY - WZAJEMNE
PRZENIKANIE..."
Galeria Foksal w Warszawie prezentuje wystawę: Stanisław Dróżdż,
"słowa, zdania / cyfry, liczby - wzajemne przenikanie.
Pojęciokształty. Poezja konkretna."
Nad najnowszym projektem dla Galerii Foksal Stanisław Dróżdż
pracował od dłuższego czasu. Efektem jest wystawa, na którą
składają się wydruki komputerowe prezentowane na trzydziestu
planszach. Wystawa mieści się ściśle w zakresie poezji konkretnej,
która charakteryzuje się pełną autonomizacją języka. Po wystawie
w Galerii Foksal w 2002 r. (rezygnująca ze słów struktura przestrzenna
z napiętych w tysiącach punktów między podłogą, sufitem i ścianami,
milimetrowych żyłek o łącznej długości 10 km), i pracy "Alea
Iacta Est" pokazywanej na Biennale w Wenecji w 2003 r.,
artysta powraca na obecnej wystawie do ścisłego kanonu poezji
konkretnej. W tym przypadku mamy do czynienia zarówno z autonomizacją
języka słów jak i autonomizacją języka cyfr, co w zachodzącym
między nimi sprzężeniu zwrotnym daje interesujące efekty. Można
się o tym przekonać dopiero po wnikliwym zapoznaniu się z pracą
Stanisława Dróżdża prezentowaną obecnie w Galerii Foksal.
"Uważam, że wszystko, co mam do powiedzenia (...) zawiera
się w tym, co zrobiłem" - mówi artysta o swoich pracach.*
Stanisław Dróżdż (ur. 1939 r. w Sławkowie) jest, cytując Tadeusza
Sławka, "najciekawszym i najbardziej konsekwentnym polskim
poetą konkretnym". Jego prace tworzone od 1967 roku należą
do wyjątkowo radykalnych i ascetycznych wypowiedzi w tej dziedzinie.
Niezwykła dynamika dzieła Dróżdża pochodzi z napięcia pomiędzy
minimalizmem formalnym jego prac, a totalnością wizji artysty
wykraczającą poza przestrzeń wystawy. "Pojęciokształty"
- bo tak nazywa Dróżdż swoje oryginalne utwory z pogranicza
poezji i sztuk wizualnych - przedstawiają w sugestywny sposób
sprzężenie pojęcia z formą jego zapisu. Teksty Dróżdża realizowane
są w postaci maszynopisów, fotograficznych odbitek, komputerowych
wydruków i instalacji przestrzennych. Dróżdż tworzy z pojedynczych
słów, liczb, liter nową jakość wizualną i znaczeniową, stawiając
sobie za cel, aby w minimum zapisu osiągnąć maksimum treści
skojarzeniowych. Czarno-biała, oszczędna estetyka tekstów występuje
w bezpośredniej relacji z ich etycznym, egzystencjalnym przesłaniem.
Od 1971 roku artysta systematycznie współpracuje z Galerią Foksal.
Ostatnie lata to renesans zainteresowania twórczością tego artysty.
Dróżdż pokazywał swoje prace najczęściej w Galerii Foksal w
Warszawie, a także w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, w Galerii
Potocka w Krakowie, na wystawie polskiego konceptualizmu w Centrum
Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, w Galerii
Sztuki Współczesnej we Wrocławiu, w Galerii Miejsce w Cieszynie.
Zrealizował specjalny projekt dla nowo wzniesionych hal targowych
w Lipsku, jego prace pokazywane były w 2000 roku między innymi
na Targach Książki we Frankfurcie i na wystawie sztuki polskiej
"In Between" przygotowanej przez Galerię Zachęta w
Chicago. W 2001 roku miała miejsce jego duża wystawa w Bunkrze
Sztuki w Krakowie, a Galeria Zewnętrzna AMS prezentowała na
400 bilboardach w 19 miastach polski, plakat Stanisława Dróżdża
zatytułowany "lub". W 2002 r. Stanisław Dróżdż został
Laureatem Nagrody Artystycznej Fundacji Nowosielskich. W 2003
r. reprezentował Polskę na 50 Biennale w Wenecji. Prace Dróżdża
z lat sześćdziesiątych można zobaczyć w Kolekcji Centrum Sztuki
Współczesnej w Warszawie.
*"Kochać słowa" Wywiad przeprowadzili Maria Cyranowicz
i Jarosław Lipszyc. Meble. Strefa tekstu. nr 5/02.02
Galeria Foksal
Warszawa, ul. Foksal 1/ 4,
czynna: pon. - pt. 12.00-17.00, czw. 12.00-19.00
od 10 czerwca do 12 sierpnia
Artykuł jest dostępny na stronie
|